Gespecialiseerde kliniek of ziekenhuis?
Bij een niet-spoedeisende aandoening wordt steeds vaker gekozen voor behandeling in een gespecialiseerd ziekenhuis/kliniek: kortere wachtlijsten, persoonlijke behandeling en de uitgebreide ervaring die specialisten daar hebben. De keuze ligt bij de patiënt zelf, maar ook huisartsen en medisch specialisten verwijzen toenemend door naar gespecialiseerde klinieken en diagnostische centra.
Veel ‘consumenten’ zijn niet op de hoogte van mogelijkheden en voordelen van zorg in specialistische klinieken. Ze denken te maken te hebben met een ‘privékliniek’ waar de zorg niet wordt vergoed. Bijna 80% van de behandelingen die in gespecialiseerde klinieken worden uitgevoerd worden echter vergoed door zorgverzekeraars. In deze kleine ziekenhuizen werken medisch specialisten die met specialisatie in behandeling van een bepaalde aandoening. Deze specialisatie kan leiden tot betere resultaten, betere organisatie(logistiek) rond de patiënt en efficiency. Deze specialisten werken veelal met de nieuwste operatietechnieken, zoals minimaal invasieve chirurgie (kijkoperaties e.d.). Dr. Yep volgde enkele patiënten bij hun behandeling in gespecialiseerde klinieken.
Heelkunde Instituut Nederland: specialist in liesbreuken
Tom Alink werd 15 jaar geleden in een ziekenhuis aan een liesbreuk links geopereerd, helaas met minder goede herinneringen. “De herstelperiode was moeizaam en pijnlijk. Ik bleef last houden van mijn lies.” Toen de huisarts opnieuw een dubbelzijdige liesbreuk vaststelde, wist Tom één ding zeker: hij liet zich niet meer in hetzelfde ziekenhuis helpen. “Ik ben gaan zoeken naar een liesbreukspecialist. Ik kwam uit bij het Heelkunde Instituut Nederland (HIN).”
Kijkoperatie
Chirurg Willem van Erp is verbonden aan het HIN. In de 40 jaar dat hij werkzaam is, waarvan meer dan 30 jaar als chirurg, verrichtte hij >2.000 endoscopische liesbreukbehandelingen. “Een liesbreuk is een uitstulping van het buikvlies door een zwakke plek of opening in de buikwand in de lies. Het komt vaker bij mannen voor omdat zij een natuurlijke opening in het buikvlies hebben waar de zaadstrengen doorheen lopen. Risicofactoren: overgewicht, veel/zwaar tillen, hard persen en chronisch hoesten (rokers). Behandeling kan op 2 manieren: 1e: middels een kleine operatieve ingreep (open methode) waarbij een snee in de lies wordt gemaakt ter plaatse van de breuk en vervolgens het plaatsen van een ‘matje’; 2e: via een kijkoperatie (endoscopische operatie). Hierbij worden via een aantal gaatjes in de buikhuid instrumenten en een camera naar binnen gebracht. De arts ziet via de camera zijn handelingen op het TV-scherm. Ook hierbij wordt het matje tussen de buikwand en het buikvlies gelegd, waarbij de breukpoort wordt afgedekt. Hechtingen zijn niet nodig. Een kijkoperatie is minder pijnlijk, maar niet altijd toepasbaar. Wanneer het te opereren weefsel al is geschonden, b.v. wanneer de prostaat is verwijderd, is het verstandiger om de open methode toe te passen.”
Een warme deken
Al vanaf het eerste contact met het HIN had Tom het gevoel dat hij met zijn klachten op de juiste plek zat. “Je kunt zelfs ’s avonds bellen voor een afspraak. Ik kon snel terecht. Twee weken later volgde de operatie.” Wat Tom bijzonder prettig vond was dat hij op de operatietafel een warme deken over zich heen kreeg en zijn onderbroek mocht aanhouden. “Alles was erop gericht om het de patiënt zo comfortabel mogelijk te maken.” Een paar uur na de ingreep mocht hij weer naar huis. Na ongeveer 3 weken was hij goed hersteld. Zijn klachten zijn niet helemaal verdwenen. “Vooral de linkerzijde speelt nog wel eens op na tillen of een moeilijke stoelgang. De lies “zeurt” dan een beetje. Wanneer ik sport (zwemmen/lopen/fietsen) is mijn lies beter bestand tegen belasting.”
Een liesbreuk op oudere leeftijd die geen klachten geeft, hoeft niet te worden geopereerd. Van Erp: “Bij een kleine opening klein is de kans groter dat de breuk beklemd raakt. Dat is zeer pijnlijk en kan ernstige gevolgen hebben. Die moeten voorkomen.”
Wachttijden: 1e consult: binnen 5 dagen. behandeling binnen 10 dagen
Verwijzing: er is een verwijzing nodig van de huisarts.
Vergoeding: behandeling wordt vergoed door de zorgverzekeraar.
Meer informatie: www.HIN.nl
Bergman Clinics ‘Houding en Beweging’: snel weer op de been met nieuwe knie
Steeds meer mensen (± 18.000 per jaar) krijgen een knieprothese. Het is een ingreep die de kwaliteit van leven enorm kan verbeteren. Met een knieprothese kunnen ouderen blijven sporten en fit blijven. Ook bij jongere mensen is een knieprothese een optie, de prothese slijt sneller door de hogere lichamelijk activiteit, maar dat is te herstellen: ruim 20% van de jong geopereerden heeft binnen 10 jaar een hersteloperatie nodig, tegen 5% van de ouderen. Bij Bergman Clinics voor Houding&Beweging in Naarden kunnen patiënten met knieklachten terecht. Al bij het eerste consult wordt aanvullend onderzoek (röntgenfoto en/of MRI scan) verricht. “Pijn is de belangrijkste graadmeter om tot een knieprothese over te gaan.” legt Erik Zwart, orthopedisch chirurg uit. “Pijn in rust of pijn bij het lopen waarbij de loopafstand vermindert. Daarnaast moeten er op de röntgenfoto en scan afwijkingen door slijtage te zien zijn.” Meestal wordt het hele kniegewricht vervangen, zo nodig ook de achterkant van de knieschijf. Knieprothesen zijn er in verschillende maten, er bestaan smallere prothesen voor vrouwen.
Rapid Recovery
Bergman Clinics voor Houding& Beweging werkt volgens het Rapid Recovery concept. Voorlichting, pijnbestrijding, fysiotherapie en revalidatie traject zijn nauwkeurig op elkaar afgestemd waardoor een korte opnameduur mogelijk is. Gerda Ruitenbeek was 4 dagen opgenomen voor een knieprothese. “Omdat ik pas 45 ben heb ik de operatie lang uitgesteld om het aantal hersteloperaties in de toekomst te beperken. Het is 100% meegevallen! Alles werd duidelijk uitgelegd, met goede begeleiding. De pijn van de operatie was door de pijnstilling goed te verdragen. Eenmaal thuis werd ik nog gebeld of het goed met me ging en of ik nog vragen had. Wat een service!”
Pijnmanagement
Erik Zwart: “Een knieoperatie is pijnlijk, dat kan ik niet ontkennen, maar de combinatie van een pijnblokkade die de anesthesist geeft en een verdovende injectie die ik tijdens de operatie in de knie spuit blijkt zeer effectief te zijn. De eerste dag na de operatie is de patiënt pijnvrij waardoor de knie gelijk 90 graden gebogen kan worden. Omdat wij de prothese met cement vastzetten kan de patiënt direct starten met lopen. Gerda: “Ik heb in de beginperiode flink spierpijn gehad in het geopereerde been. Ook 3x per week oefenen bij de fysiotherapie is best zwaar, maar al mijn moeite wordt beloond: ik loop voor het eerst sinds jaren zonder noemenswaardige pijn.”
Wachttijden: afhankelijk van de specialist, meestal binnen enkele weken
Verwijzing: er is een verwijzing nodig van de huisarts
Vergoeding: behandeling wordt vergoed door de zorgverzekeraar
Meer informatie: www.bergmankliniek.nl
Informatie knie operaties: Dr. Yep Jaargids 2011 en www.dr-yep.nl
Medinova Kliniek Klein Rosendael: patiëntvriendelijke micro-endoscopische techniek bij rughernia
Een hernia hoeft meestal niet te worden geopereerd: op den duur verbeteren klachten vanzelf. Als de klachten niet verdwijnen en hevig zijn wordt vaak voor een operatie gekozen. Neurochirurg Marc Daemen van de Medinova Kliniek Klein Rosendael, locatie Rozendaal (Gelderland), is gespecialiseerd in de herniaoperaties. “Bij een hernia is er een scheurtje opgetreden in de tussenwervelschijf (discus), het zachtere kussentje tussen twee wervels in. Een hernia ontstaat meestal geleidelijk door bijvoorbeeld verkeerde bewegingen of lichaamshouding of door zwaar tillen. Roken, overgewicht en zware lichamelijke belasting verhogen het risico. Ook erfelijkheid kan meespelen.“ Er zijn verschillende technieken om een hernia te opereren: de klassieke open techniek of de patiëntvriendelijkere methode via kijkoperatie met endoscoop. In Kliniek Klein Rosendael wordt de micro-endoscopische techniek toegepast. Daarbij wordt een camera in de scoop gebruikt. De chirurg kan daardoor nauwkeurig werken met goed zicht op het operatiegebied. De ingreep gebeurt onder volledige narcose en duurt ongeveer een half uur. Vanwege de kleine kans op infectie, nabloeding of lekken van ruggenmergvocht, verblijft de patiënt een nacht in een zorghotel. “De dag na de operatie kan de patiënt al weer naar de wc en kleine dingen doen. Na 5 tot 6 weken kan in de meeste gevallen het werk worden hervat.”
Verlost van de pijn
Ingrid (31) had > 1 jaar last van rugpijn en een uitstralende pijn in haar rechterbeen als gevolg van een rughernia. “ Ondanks wekelijkse fysiotherapie werd de pijn erger. Werken ging niet meer. Ik heb gekozen voor Kliniek Klein Rosendael vanwege de micro-endoscopische techniek en vanwege de positieve ervaring van mijn nichtje. De operatie ging vlot. Na een paar uurtjes ging ik met aangepast vervoer voor een nachtje naar het zorghotel. Mijn moeder kon in dezelfde kamer blijven slapen. De verzorging en begeleiding waren prettig en vakkundig. Ik heb geen spijt van mijn keuze én ik ben eindelijk verlost van de pijn.” Ingrid is al een tijdje verder, heeft meer energie en merkt bijna niets meer van de operatie. “Ik ben nog onder behandeling van de fysio, maar het oefenen gaat soepel. Over een tijdje kan ik het echt achter me laten, maar vooralsnog ben ik al heel blij zoals ik nu vooruit ga. Eén leefregel: zitten is de meest belastende houding voor mijn rug! Helaas heb ik een zittend beroep, dus mijn collega’s zullen er aan moeten wennen dat ik elk half uurtje even een klein wandelingetje maak.”
Wachttijden: 1e consult: binnen 5 dagen. behandeling na maximaal 10 dagen
Verwijzing: er is een verwijzing nodig van de huisarts.
Vergoeding: behandeling wordt vergoed door de zorgverzekeraar.
Meer informatie: www.medinova.com, Dr. Yep Zorggids 2011, hernia, www.dr-yep.nl
Informatie hernia operaties: Dr. Yep Jaargids 2011 en www.dr-yep.nl
Braamkliniek: nieuwste lasertechniek in behandeling spataderen
Spataderen veroorzaken zelden pijnklachten, wel een moe, zwaar of branderig gevoel in de benen, nachtelijke krampen, rusteloze benen of opgezette enkels. Ook wanneer er geen zichtbare spataderen zijn. Onbehandelde spataderen vergroten het risico op een trombose, aderontsteking of een open been. Jannie Horst had al jaren last van zware, vermoeide benen. “Anderhalf jaar geleden had mijn huisarts mij al doorverwezen en ben ik in het ziekenhuis geweest. Daar stond ik echter na een paar minuten weer buiten. De specialist vond behandeling niet nodig. Ik was verbijsterd, voelde me niet gehoord en niet serieus genomen.” Jannie ging zelf op zoek. Ze kwam terecht bij de Braam Kliniek in Assen: een gespecialiseerde kliniek. “De website zag er goed uit met informatieve filmpjes. Het eerste contact via de telefoon was prettig: ik werd snel teruggebeld, rustig te woord gestaan en kreeg veel informatie (die later ook per post werd toegestuurd). ”Tijdens het consult legde de chirurg de behandelmogelijkheden en de voor- en nadelen van elke behandeling uit.” Welke methode wordt toegepast is afhankelijk van de soort spatader. Elke patiënt krijgt vooraf een intake en een duplex onderzoek. Jannie: “Voor mijn probleem bleek de nieuwste laserbehandeling de beste oplossing.”
Nieuwste lasermethode
De Braam Kliniek in Assen is een zelfstandig behandel centrum (ZBC), vooral gespecialiseerd in de behandeling van spataderen (varices). De Braamkliniek is de enige kliniek in het Noorden die de ELVeS 1470 nm radial laser toepast. Dit is een van de nieuwste behandelingmethoden voor de behandeling van spataderen. Chirurg Andres van Goethem van de Braamkliniek legt uit waarom. “Bij een laserbehandeling wordt een dunne behandelkatheter onder plaatselijke verdoving in de lekkende ader ingebracht. Met behulp van laserlicht wordt het uiteinde van de katheter verhit. Met als gevolg dat de vaatwand krimpt en de spatader sluit. Het grote voordeel van de ELVeS 1470 nm radial laser is dat deze een bepaalde golflengte gebruikt die directer op de aderwand werkt. Daarnaast is de afgifte van het laserlicht in radiale richting. Het dichtbranden van de ader verloopt hierdoor geleidelijker waardoor het risico op beschadigingen van de aderwand zeer klein is. “Een bekende bijwerking na behandeling met andere lasertechnieken zijn pijnlijke bloeduitstortingen”, is de ervaring van Van Goethem. “Die komen met deze techniek niet voor.” Het lichaam ruimt de restanten van de afgesloten ader verder zelf op. Een laserbehandeling heeft veel voordelen voor de patiënt. De behandeling is pijnloos en snel (30 minuten), er zijn geen operatiewonden dus ook geen littekens en in de meeste gevallen kan de patiënt binnen enkele dagen alweer aan het werk. “Wel kan de ader nog een tijdje aanvoelen als stugge streng.”
Naast deze nieuwe methode zijn in de Braamkliniek alle andere gangbare behandelmethode voor spataderen mogelijk zoals de foam (schuim) methode, strippen en de Muller techniek. Welke methode wordt toegepast is afhankelijk van de soort spatader. “Voor behandeling met de laser mag een spatader bijvoorbeeld niet te kronkelig zijn.” Ook zijn de grootte en de ligging van de spatader bepalend in de keuze voor de meest effectieve methode.
Ga zelf op zoek naar alternatieven
De behandeling is Jannie reuze meegevallen. “Vooraf werd verteld dat de verdovingsprikjes ook vervelend konden zijn maar dat viel mij erg mee. Tijdens de behandeling mocht ik meekijken op een monitor. Mijn klachten waren meteen verdwenen. Na afloop kreeg ik een steunkous aangemeten. Die moest ik een week dag en nacht en de week erna alleen overdag dragen. Ook dat hoefde ik niet zelf te regelen.” Jannie was al snel klachtenvrij. “Ik kan iedereen adviseren: laat je niet aanpraten dat jouw klachten niet de moeite waard zijn om behandeld te worden. Ga zelf op zoek naar alternatieven, zo nodig met hulp van de huisarts.”
Braamkliniek
Wachttijden: 1e consult enkele dagen tot een week, behandeling na maximaal 2-3 weken.
Verwijzing: er is een verwijzing nodig van de huisarts.
Vergoeding: behandeling wordt vergoed door de zorgverzekeraar.
Meer informatie: www.braamkliniek.nl
Informatie spatader operaties: Dr. Yep Jaargids 2011 en www.dr-yep.nl
Keurmerk gespecialiseerde klinieken
Naast bovenstaande behandelingen kunt u voor nog veel meer behandelingen terecht bij gespecialiseerde klinieken. Als u kiest voor een behandeling, dan wilt u kiezen voor de beste zorg. Volgend jaar worden er een miljoen mensen geholpen in een gespecialiseerde kliniek. Maar naar welke kliniek gaat u? Het beoordelen van kwaliteit is moeilijk. In de Dr. Yep Jaargids 2012 treft u vele kwaliteitsgegevens aan, bijvoorbeeld bij de provincieoverzichten, of een zelfstandige, gespecialiseerde kliniek een ZKN (Zelfstandige Klinieken Nederland) keurmerk (www.zkn.nl) heeft. Klinieken met dit keurmerk zijn positief beoordeeld op aspecten als BIG registratie van de zorgverleners, wachttijden, behandeling, intake, veiligheid van de apparatuur, infectiepreventie, nazorg en klanttevredenheid. Deze zaken worden periodiek gecontroleerd via zogenaamde ‘audits’ in samenwerking met het onafhankelijke certificeringinstituut KIWA.