Acne

Acne is een ontstekingsziekte van de talgklieren van de huid, meestal voorkomend in de tienerleeftijd (15-18 jaar). Het kan leiden tot een zeer hinderlijke cosmetische aandoening waarbij huidafwijkingen en littekens kunnen ontstaan, maar ook gevoelens van onzekerheid en zelfs somberheid.

Klachten

Acne kan diverse huidafwijkingen geven:
  • Open comedonen of mee-eters: donkere door pigment verstopte talgkliertjes
  • Gesloten comedonen: lichte door talg verstopte talgkliertjes
  • Ontstoken comedonen (rode puistjes)
  • Grotere rode pukkels vaak als gevolg van uitknijpen van een puistje
  • Littekens bij ernstiger vormen van acne
Talgklieren bevinden zich vooral hoog op de rug, het voorhoofd en de kin. Daar ontstaat ook de meeste acne.

Oorzaken

  • Aanleg: acne komt familiair voor
  • Hormonaal: door toenemende productie geslachtshormonen in puberteit.
  • Bacterie: ontsteking in de verstopte talgkliertjes (Propionibacterium acnes)
  • Uitlokkende factoren: hoge vochtigheid, hormooncyclus, vette afsluitende crèmes, druk op de huid door strakke kleding, uitdrukken van puistjes, bepaalde medicijnen en stress
  • Acne zie je ook in bepaalde beroepen door het dragen van vette kledingstukken en door blootstelling aan bepaalde stoffen.

FABELTJES

Er bestaan nogal wat fabels over acne. Wat is waar?
  • Acne is geen allergie
  • Acne wordt niet veroorzaakt door
    - varkensvlees, chocolade of mayonaise, maar bij sommige mensen kunnen bepaalde voedingsmiddelen de klachten wel verergeren
    - vitaminetekort
    - slechte hygiëne
  • Acne is niet een kwestie van de huid beter 'ontsmetten'. Gebruik ook geen middeltjes met alcohol; dat ontvet de huid, waardoor er juist steeds meer talg zal worden aangemaakt en de klacht verergert.

Preventie

Acne is nooit helemaal te voorkomen, maar kan wel positief worden beïnvloed:
  • Reinigen: was met lauw water en weinig zeep
  • Cosmetica: weinig niet-vette producten 
  • Knijp puistjes niet uit
  • Verwijderen comedonen: huid verwarmen met warm water en dan comedonenlepel
  • Zelfzorg medicijnen: alleen middelen met benzoylperoxide of salicylzuur
  • Extra maatregelen: de huid antibacterieel reinigen, afvallen, stoppen met roken


Behandelmogelijkheden

Er bestaat niet zoiets als een standaardbehandeling voor acne. Afhankelijk van leeftijd, geslacht en ernst van de aandoening, wordt een behandelmethode gekozen.
 
SOORT ACNE SYMPTOMEN BEHANDELMOGELIJKHEDEN
Acne vulgaris Open comedonen
gesloten comedonen
ontstoken puistjes
roodheid
Milde vorm:
  • lokale benzoylperoxidegel (Benzac)
  • lokale antibiotica (erythromycine zalf)
  • Diana-35pil (vrouwen)
  • lokale vitamine A-zuur crème
  • lokale adapeleen gel (Differin)
Matig ernstige vorm:
  • langdurige antibioticakuur
    (tabletten)
Ernstige vorm:
  • isotretinoine * 
    (Roacutane, tabletten)
 
Acne conglobata
Dikke rode, pijnlijke en
ontstoken bobbels vooral
op de rug, meer bij mannen                      
 
Anti-acne medicijnen
(meestal isotretinoine tablet)
Acne fulminans
Zeldzame, plotseling
optredende heftige vorm
van acne met
ziek gevoel, mailaise,
gewichtsverlies, gewricht-
en spierpijnen                           
                 
Behandeling moet met spoed
worden begonnen en kan
bestaan uit antibiotica,
bijnierschorshormonen
of isotretinoine
Acne infantum
Milde puistjes in het
gezicht bij pasgeborenen        
 
Vrijwel nooit nodig. Eventueel
lokaal bezoylperoxide 
Acne ectopica/inversa
(hidradenitis suppurativa)     
Terugkerende ontsteking
van talgklieren met
pijnlijke rode,
op steenpuisten
lijkende bulten,
in de oksels, liezen,
op de billen, borsten
en achter de oren.
Mild/matig ernstig
  • antibiotica
  • vitamine A-zuur afgeleiden
    (acitretine en isotretinoine)
Zeer ernstige vormen:
  • Adalimumab (Humira) **,
    infliximab (Remicade)
  • chirurgische behandeling
* Isotretinoine vermindert afscheidingvan talg en maakt afgescheiden eiwitten in de huid wat zachter. Het middel heeft behoorlijk    wat bijwerkingen als een droge huid en droge lippen, en kan ook afwijkingen veroorzaken bij het ongeboren kind in geval van zwangerschap.
** Adalimumab is in Nederland (nog) niet geregistreerd maar wordt wel vergoed door de zorgverzekeraars.
 

Huidtherapeut

Voor huidverzorgingsadviezen kunt u zonder verwijzing (en vergoeding) terecht bij een paramedische huidtherapeut. Deze is HBO opgeleid en BIG geregistreerd. Bij verwijzing door de huisarts of specialist kan de zorgverzekeraar behandeling en begeleiding vergoeden.

Littekens na acne

Bij acne ontstaan huidputjes die te zien en te voelen zijn. Er bestaat geen echte behandeling die deze littekens geheel kan laten verdwijnen. Het hoogst haalbare is een verbetering van de structuur en aanblik van de huid. Daarvoor bestaan verschillende methoden. Ga niet te snel over tot (intensieve) behandeling; littekens kunnen na verloop van tijd venzelf minder opvallend worden. Bedenk verder dat na het stoppen van een behandeling met isotretinoine minimaal één tot twee jaar gewacht moet worden met een littekenbehandeling. En: hoe intensiever en 'dieper' de methode, hoe mooier het resultaat, maar hoe meer risico op complicaties. Kies altijd voor een kliniek waaraan bevoegde en geregistreerde dermatologen verbonden zijn.  
 

Behandelingen

 METHODE   TECHNIEK   RESULTATEN 
 Chirurgie
 Verwijderen littekens,
 hechting huid
 
  •  nadeel: vorming nieuwe littekens
 CO2 Laser
 Wegbranden opperhuid 
 met laser, eventueel
 voorafgegaan door
 chirurgische behandeling 
 
  • stimuleert bindweefselaanmaak,
    langdurig effect
  • nadeel: verdoving noodzakelijk,
    infectierisico, littekenvorming
    en kleurverschillen
 Dermabrasie
 Mechanisch wegschuren
 van de opperhuid
 
  • littekens minder zichtbaar
  • nadeel: complete verdoving nodig   
 Chemische
 peeling         
 Verwijdering opperhuid
 door aanbrengen vloeistof
 
  •  bindweefsel strakker getrokken,
    minder zichtbare littekens
 Fractional Laser    
 Verhitting diepere huidlaag
 met laser, aanzet tot 
 aanmaak nieuw bindweefsel
 
  • veilige methode
  • nadeel: tijdelijke resultaten,
    behandeling moet jaarlijks herhaald
 Huid fillers
 Injecties met rimpelvullers
 
  • teleurstellende resultaten
 ALA-PDT  Vernietiging talgklieren
 met  licht en de
 lichtgevoelige stof ALA;             
  • wisselende resultaten
  • nog experimenteel bij acne
  • (nog) niet aanbevolen
 
 
Acne wordt behandeld in 193 ziekenhuizen onder het specialisme Dermatologie.
Dr Yep heeft deze aandoening uitgebreid behandeld in de jaargids van 2011. Alles weten? Klik hier om de gids direct te bestellen!

Acne