Acne
Acne is een ontstekingsziekte van de talgklieren van de huid, meestal voorkomend in de tienerleeftijd (15-18 jaar). Het kan leiden tot een zeer hinderlijke cosmetische aandoening waarbij huidafwijkingen en littekens kunnen ontstaan, maar ook gevoelens van onzekerheid en zelfs somberheid.
Klachten
Acne kan diverse huidafwijkingen geven:
- Open comedonen of mee-eters: donkere door pigment verstopte talgkliertjes
- Gesloten comedonen: lichte door talg verstopte talgkliertjes
- Ontstoken comedonen (rode puistjes)
- Grotere rode pukkels vaak als gevolg van uitknijpen van een puistje
- Littekens bij ernstiger vormen van acne
Talgklieren bevinden zich vooral hoog op de rug, het voorhoofd en de kin. Daar ontstaat ook de meeste acne.
Oorzaken
- Aanleg: acne komt familiair voor
- Hormonaal: door toenemende productie geslachtshormonen in puberteit.
- Bacterie: ontsteking in de verstopte talgkliertjes (Propionibacterium acnes)
- Uitlokkende factoren: hoge vochtigheid, hormooncyclus, vette afsluitende crèmes, druk op de huid door strakke kleding, uitdrukken van puistjes, bepaalde medicijnen en stress
- Acne zie je ook in bepaalde beroepen door het dragen van vette kledingstukken en door blootstelling aan bepaalde stoffen.
FABELTJES
Er bestaan nogal wat fabels over acne. Wat is waar?
- Acne is geen allergie
- Acne wordt niet veroorzaakt door
- varkensvlees, chocolade of mayonaise, maar bij sommige mensen kunnen bepaalde voedingsmiddelen de klachten wel verergeren
- vitaminetekort
- slechte hygiëne
- Acne is niet een kwestie van de huid beter 'ontsmetten'. Gebruik ook geen middeltjes met alcohol; dat ontvet de huid, waardoor er juist steeds meer talg zal worden aangemaakt en de klacht verergert.
Preventie
Acne is nooit helemaal te voorkomen, maar kan wel positief worden beïnvloed:
- Reinigen: was met lauw water en weinig zeep
- Cosmetica: weinig niet-vette producten
- Knijp puistjes niet uit
- Verwijderen comedonen: huid verwarmen met warm water en dan comedonenlepel
- Zelfzorg medicijnen: alleen middelen met benzoylperoxide of salicylzuur
- Extra maatregelen: de huid antibacterieel reinigen, afvallen, stoppen met roken
Behandelmogelijkheden
Er bestaat niet zoiets als een standaardbehandeling voor acne. Afhankelijk van leeftijd, geslacht en ernst van de aandoening, wordt een behandelmethode gekozen.
| SOORT ACNE |
SYMPTOMEN |
BEHANDELMOGELIJKHEDEN |
| Acne vulgaris |
Open comedonen gesloten comedonen ontstoken puistjes roodheid |
Milde vorm:
- lokale benzoylperoxidegel (Benzac)
- lokale antibiotica (erythromycine zalf)
- Diana-35pil (vrouwen)
- lokale vitamine A-zuur crème
- lokale adapeleen gel (Differin)
Matig ernstige vorm:
- langdurige antibioticakuur
(tabletten)
Ernstige vorm:
- isotretinoine *
(Roacutane, tabletten)
|
| Acne conglobata |
Dikke rode, pijnlijke en ontstoken bobbels vooral op de rug, meer bij mannen
|
Anti-acne medicijnen (meestal isotretinoine tablet) |
| Acne fulminans |
Zeldzame, plotseling optredende heftige vorm van acne met ziek gevoel, mailaise, gewichtsverlies, gewricht- en spierpijnen
|
Behandeling moet met spoed worden begonnen en kan bestaan uit antibiotica, bijnierschorshormonen of isotretinoine |
| Acne infantum |
Milde puistjes in het gezicht bij pasgeborenen
|
Vrijwel nooit nodig. Eventueel lokaal bezoylperoxide |
|
Acne ectopica/inversa (hidradenitis suppurativa)
|
Terugkerende ontsteking van talgklieren met pijnlijke rode, op steenpuisten lijkende bulten, in de oksels, liezen, op de billen, borsten en achter de oren. |
Mild/matig ernstig
- antibiotica
- vitamine A-zuur afgeleiden
(acitretine en isotretinoine)
Zeer ernstige vormen:
- Adalimumab (Humira) **,
infliximab (Remicade)
- chirurgische behandeling
|
* Isotretinoine vermindert afscheidingvan talg en maakt afgescheiden eiwitten in de huid wat zachter. Het middel heeft behoorlijk wat bijwerkingen als een droge huid en droge lippen, en kan ook afwijkingen veroorzaken bij het ongeboren kind in geval van zwangerschap.
** Adalimumab is in Nederland (nog) niet geregistreerd maar wordt wel vergoed door de zorgverzekeraars.
Huidtherapeut
Voor huidverzorgingsadviezen kunt u zonder verwijzing (en vergoeding) terecht bij een paramedische huidtherapeut. Deze is HBO opgeleid en BIG geregistreerd. Bij verwijzing door de huisarts of specialist kan de zorgverzekeraar behandeling en begeleiding vergoeden.
Littekens na acne
Bij acne ontstaan huidputjes die te zien en te voelen zijn. Er bestaat geen echte behandeling die deze littekens geheel kan laten verdwijnen. Het hoogst haalbare is een verbetering van de structuur en aanblik van de huid. Daarvoor bestaan verschillende methoden. Ga niet te snel over tot (intensieve) behandeling; littekens kunnen na verloop van tijd venzelf minder opvallend worden. Bedenk verder dat na het stoppen van een behandeling met isotretinoine minimaal één tot twee jaar gewacht moet worden met een littekenbehandeling. En: hoe intensiever en 'dieper' de methode, hoe mooier het resultaat, maar hoe meer risico op complicaties. Kies altijd voor een kliniek waaraan bevoegde en geregistreerde dermatologen verbonden zijn.
Behandelingen
| METHODE |
TECHNIEK |
RESULTATEN |
| Chirurgie |
Verwijderen littekens, hechting huid
|
- nadeel: vorming nieuwe littekens
|
| CO2 Laser |
Wegbranden opperhuid met laser, eventueel voorafgegaan door chirurgische behandeling
|
- stimuleert bindweefselaanmaak,
langdurig effect
- nadeel: verdoving noodzakelijk,
infectierisico, littekenvorming en kleurverschillen
|
| Dermabrasie |
Mechanisch wegschuren van de opperhuid
|
- littekens minder zichtbaar
- nadeel: complete verdoving nodig
|
Chemische peeling |
Verwijdering opperhuid door aanbrengen vloeistof
|
- bindweefsel strakker getrokken,
minder zichtbare littekens
|
| Fractional Laser |
Verhitting diepere huidlaag met laser, aanzet tot aanmaak nieuw bindweefsel
|
- veilige methode
- nadeel: tijdelijke resultaten,
behandeling moet jaarlijks herhaald
|
| Huid fillers |
Injecties met rimpelvullers
|
- teleurstellende resultaten
|
| ALA-PDT |
Vernietiging talgklieren met licht en de lichtgevoelige stof ALA; |
- wisselende resultaten
- nog experimenteel bij acne
- (nog) niet aanbevolen
|