Parkinson, ziekte van

Huisarts:

de huisarts spreekt en onderzoekt als eerste een patiënt met lichte Parkinson verschijnselen: een simpele oorzaak van “Parkinsonisme” (Parkinson verschijnselen zonder dat het om de ziekte van Parkinson gaat) is bijwerking door middelen tegen verwardheid, hallucinaties en wanen (anti psychotica). De huisarts verwijst naar de neuroloog.

Neuroloog:

analyse en behandeling van Parkinsonisme en de ziekte van Parkinson hoort bij het dagelijks werk van de neuroloog. Via vraaggesprek en lichamelijk onderzoek wordt de eerste diagnose gesteld. Aanvullend onderzoek: vaak algemeen bloedonderzoek, vrijwel altijd een MRI-scan (eventueel CT) van de hersenen. Zelden kan Parkinsonisme veroorzaakt worden door een kleine beroerte, tumor of ander hersenletsel. Na bespreken van de uitslagen worden verdere behandeling en controle afgesproken. Diverse behandelaren kunnen betrokken zijn: Parkinson verpleegkundige, fysiotherapeut, ergotherapeut, logopedist, psycholoog, opticien en oogarts, maatschappelijk werk, thuiszorg, psychiater, revalidatie arts, specialist ouderengeneeskunde, geriater, uroloog, seksuoloog en neurochirurg. 1/3-1/4 van de Parkinson patiënten reageert niet of onvoldoende op behandeling met levodopa. Een deel daarvan lijdt aan zeldzamer aandoeningen met Parkinson verschijnselen zoals MSA of PSP. Bij moeilijkheden rond diagnose, behandelbaarheid, complicaties of de vraag om een gespecialiseerde behandeling (apo-morfine pomp, DuoDopa, stereotactische operatie), kan de neuroloog een patiënt doorverwijzen naar een gespecialiseerd centrum.

Specialisatie

Zie voor verdere gegevens over de gespecialiseerde centra Dr. Yep Jaargids 2010.

Kwaliteit

In januari 2010 is een uitgebreide nieuwe richtlijn gepubliceerd over de behandeling van de ziekte van Parkinson: B. R. Bloem, T. van Laar, S. H. Keus, H. de Beer, E. Poot, E. Buskens, W. Aarden, M. Munneke, namens de Centrale Werkgroep Multidisciplinaire Richtlijn Parkinson 2006-2009. Multidisciplinaire richtlijn voor de ziekte van Parkinson, Alphen aan de Rijn: van Zuiden Communications, 2010.
Er zijn concept kwaliteitsindicatoren voor behandeling van Parkinson ontwikkeld, waarmee behandeling kan worden beoordeeld: hoe vaak wordt een Parkinson patiënt gecontroleerd in het ziekenhuis, is er aandacht voor gewichtsverlies, vallen, geheugenachteruitgang, depressiviteit en voldoende doorverwijzing naar ParkinsonNet therapeuten?

Onderzoek en ontwikkelingen

Zie Dr. Yep Jaargids 2011 voor de laatste ontwikkelingen.

Vergoeding

De eigen bijdrage voor bepaalde anti Parkinson middelen (zoals het middel Azilect) kan oplopen tot meer dan € 1000 per jaar. Een juiste keuze van zorgverzekeraar kan dus geld besparen. Bij sommige verzekeraars ligt de premie erg hoog of is er medische selectie voor Parkinson patiënten. Maar er zijn ook zorgverzekeraars die de eigen bijdrage geheel of gedeeltelijk vergoeden, zonder medische “waarborgen”. De goedkoopste verzekering zonder medische selectie en 100% vergoeding kent een premie van rond € 120 per maand. Kijk verder bij vergelijkingen. (bron www.zorgplanet.nl)

Hulpmiddelen

beeldscherm, computermuis, stoel (“sta op stoel”), toetsenbord, schrijfwaren
medicijnpieper: geeft alarmsignaal wanneer medicijn ingenomen moet worden
rollator: de Fellow Rol is een rollator met een drukknop voor een laserstraal die voor de voeten van een patiënt op de grond geprojecteerd wordt, waardoor bij een blokkade hij/zij gestimuleerd wordt er een stap overheen te zetten en weer op gang te komen met lopen….

Laura: “Geen soepballetjes meer”

“Ik was al langer vermoeid en duizelig. Toen ik geen soepballetjes meer kon draaien en mijn linkerhand trilde, wist ik het” vertelt Laura van der Gang. “Ik herkende het van mijn tante. Mijn vermoeden klopte: Parkinson“. Hoe gaat het nu? “Ik kan geen twee dingen tegelijk doen: als ik een boek lees kan de radio niet aan. Informatie verwerk ik traag. Met mijn leidinggevende heb ik mijn werkplek aangepast, zodat ik me op één ding kan concentreren. Ik moet mijn energie goed verdelen, fietsen kan ik nog, ik krijg fysiotherapie en ik reageer goed op de medicijnen. Ik weet niet wat de toekomst mij gaat brengen, maar ik ben van nature optimistisch…. “

Ziektewijzer Dr. Yep Jaargids 2011

De ziektewijzer in de Jaargids is mede geredigeerd door Prof. Bas Bloem, hoogleraar neurologie aan het UMC St Radboud te Nijmegen, met als leeropdracht neurologische bewegingsstoornissen en in het bijzonder de ziekte van Parkinson. Hij is tevens medeoprichter van het landelijke ParkinsonNet netwerk. Ook is hij als bestuurslid verbonden aan ZonMw. Tevens is de ziektewijzer geredigeerd door Anneke Holtrop, Parkinson verpleegkundige bij Zorggroep Pasana (Dokkum).

Parkinson