Keel- en neusamandelen
De amandelen (keel, neus en tong) zijn verdikt lymfeklierweefsel dat een rol speelt bij de bestrijding van infecties. Binnendringende virussen en/of bacteriën worden hier opgevangen en onschadelijk gemaakt. In dat geval kunnen de amandelen zwellen en ontstoken raken.
Klachten
| Keelamandelen (tonsillitis) | Neusamandel (adenoiditis) | Tongamandel | |
|---|---|---|---|
| Acute ontsteking | Chronische ontsteking | terugkerende verkoudheid, verstopte neus, neus- spraak, open mond ademhaling, snurken, (herhaalde) oorontstekingen en doofheid (vochtophoping in oor) | slikklachten, nachtelijk hoesten, snurken, riekende adem |
| keelpijn,slikklachten, koorts, ziek gevoel, minder eetlust, pijnlijke opgezette lymfklieren in de hals, moeilijke ademhaling | idem acute ontsteking en vergrote amandelen, moeheid, snurken, gewichtsverlies, riekende adem | ||
Behandeling
Via de huisarts:
- Lichte klachten: pijnstillers
- Ernstige (keel)ontsteking en ontstoken amandelen met algemeen ziek zijn, forse keel- en slikklachten, verminderd functioneren of risico’s op complicaties (bijvoorbeeld bij patiënten met verminderde weerstand): antibiotica
- Terugkerende ernstige keelontstekingen (tenminste 5 per jaar of 6 over de afgelopen twee jaar) verwijzing naar KNO-arts. Verwijderen van de amandelen: hangt af van de ernst van de klachten, de mate van ziek zijn, de leeftijd, bijkomende aandoeningen en het aantal terugkerende ontstekingen. Amandelen verwijderen is mogelijk bij iedere KNO arts.
- Bij jonge kinderen: de KNO arts is terughoudend met opereren. Keelamandelen worden geheel verwijderd.
- Bij de neusamandel is volledige verwijdering niet mogelijk, alleen het middelste, meest verdikte gedeelte. Bij kinderen worden de amandelen geknipt. Met een speciaal instrument worden de amandelen in één beweging losgemaakt van de onderlaag. Bij oudere kinderen (vanaf 10 jaar) en volwassenen worden e amandelen laagje voor laagje losgemaakt (pellen).
- Lees voor nadere details behandeling Dr. Yep Jaargids 2011, onder andere informatie over de nieuwste techniek (laser tonsillectomie), met gegevens over de 3 ziekenhuizen die dit uitvoeren.
Kwaliteit
Er zijn kwaliteitscriteria voor de behandeling van keel- en neusamandelen, zie de Dr Yep Jaargids 2011 voor toekenning van sterren aan ziekenhuizen per provincie.
Ziektewijzer Dr. Yep Jaargids 2011
De ziektewijzer in de Jaargids is mede geredigeerd door Henk Bom, als KNO arts verbonden aan het HagaZiekenhuis Den Haag. Met zijn team is hij inmiddels ervaren in de toepassing van de moderne lasertonsillectomie, nadat die werd geïntroduceerd door Belgische en Duitse KNO artsen. De resultaten van deze nieuwe techniek zijn veelbelovend. Het is een simpele patiëntvriendelijke techniek met minder napijn, sneller herstel en een kleinere kans op nabloeding.
Antibiotica bij keelontsteking: resistente bacteriën
Bacteriën kunnen resistent worden tegen veel gebruikte antibiotica. Dat wil zeggen dat de bacteriën niet meer sterven door het antibioticum. De Meticilline Resistente Staphylococcus Aureus (MRSA) is zo’n bacterie. Inmiddels zijn er ook andere bacterien bestand tegen diverse antibiotica. Het te gemakkelijk voorschijven van antibiotica onder andere voor onschuldige keelpijntjes en lichte keelontstekingen heeft ermee te maken. De Middellandse Zee landen staan bekend om het gemakkelijk voorschrijven van antibiotica. In Nederland gaat men hier zorgvuldiger mee om, maar de resistente bacteriën reizen uiteindelijk mee naar ons land.Recent zijn er E-Coli en Klebsiella Pneumoniae bacteriën, die gewoon in onze darmen voorkomen, resistent geworden, mogelijk door het veelvuldige gebruik van antibiotica in de intensieve dierenhouderij (kippen). Resistente bacteriën kunnen levensgevaarlijk zijn voor patiënten met een verminderde weerstand.
